مهارت نه گفتن در کودکان و نوجوانان

در این مقاله در مورد نحوه مهارت نه گفتن نوجوانان صحبت خواهیم کرد که می تواند آنها را در مقابل درخواست های ناروای دیگران کمک نماید.

نوشته های قبلی را حتما مطالعه کنید که در مورد نحوه بکارگیری کلمات توسط فرزند شما در ارتباطات کلامی صحبت کردیم و اینکه چه کلماتی می تواند حس خوب و انرژی خوبی را در ارتباطات ایجاد نماید.

در این مقاله در مورد نحوه نه گفتن در ارتباطات کلامی کودکان و نوجوانان صحبت خواهیم کرد.

مهارت نه گفتن نوجوانان

حتما برای شما موقعیت های بسیاری پیش آمده که به هر دلیلی، نتوانسته اید نه نگویید!

چرا که نمی خواهید دیگران را با نه گفتن ناراحت نکنید؟ هميشه به فكر اين هستيم كه ديگران را با نه گفتن، ناراحت نكنيم! هميشه دنبال راضي كردن ديگران و تاييد گرفتن از ديگران هستيم! یک جمله ای در این میان هست که می گوید :

لطفا از نه گفتن ناراحت نشويد !

موضوع نه گفتن به درخواست های نادرست دیگران یا درخواست هایی که نمی توانیم اجرا کنیم یک موضوعی است که همگی ما گرفتار آن هستیم.

برای فرزندان ما هم این موضوع بسیار مهم می باشد و ارتباط مستقیمی با عزت نفس و اعتماد به نفس فرزند ما دارد.

در این مقاله در مورد مهارت مهم نه گفتن در کودکان و نوجوانان صحبت خواهیم کرد. ولی این موضوع را مدنظر و توجه داشته باشید که شما هم باید در کنار فرزند خود این مهارت را تمرین کنید و نه گفتن را انجام دهید تا او راحت تر این مهارت را یاد بگیرد و به درخواست های نادرست و درخواست هایی که نمی تواند پاسخگو باشد، نه بگوید!

واقعا چگونه می شود از نه گفتن ناراحت نشد؟ گاهی اوقات خواسته های دیگران نادرست است و گاهی هم درست است ولی شما نمی توانید به هر دلیلی آن خواسته را اجابت کنید. در این صورت چگونه باید نه گفت؟!  

در هنگامی که می خواهیم به درخواست دیگران جوابی منفی بدهیم عموما چند حالت را پیش رو داریم:  

سه حالت عمومی در مهارت نه گفتن نوجوانان

1- خجول بودن و رودروایسی داشتن

در این حالت با اینکه با خواسته دیگران موافق نیستید ولی بدلیل شخصیت طرف مقابل در نزد ما یا جایگاه شغلی او یا بخاطر کاری که قبلا برای ما کرده است خجالت می کشیم که نه بگوییم. در اینحالت علارغم میل باطنی خود بله می گوییم!

2- نه بصورت غیر واضح

در این حالت شما مخالف درخواست دیگران هستید ولی نه شما واضح نیست طرف مقابل با تقاضای مصرانه خود شما را موافق خود می کند.

مثلا تمایلی ندارید که با فردی به جایی بروید و می گویید که فردا عصر باید جایی باشم و نمی توانم با شما باشم ولی او می گوید تا قبل از عصر بر می گردیم و شما را در منگنه می گذارد و شما هم قبول می کنید !

3-پرتاب محکم نه به صورت !

در این حالت به هر صحبت و درخواستی که مطابق میل شما نباشد سریعا در ابتدا نه می گویید و به اصطلاح نه را به صورت طرف مقابل می کوبید!

افرادی که در ارتباطات خود حرفه ای هستند و یک شخصیت جذاب دارند قطعا می دانند که چگونه به درخواست های نادرست دیگران و یا درخواست های که تمایل به انجام ندارند نه بگویند که هم اقتدار آنها حفظ شود و هم ارتباطات آنها خدشه دار نشود .  

در اینجا در مورد مراحل مهارت نه گفتن نوجوانان صحبت می کنیم :

قدم اول : تصمیم قطعی در مقابل نه گفتن 

در مرحله اول به فرزند خود بیاموزید که تصمیم بگیرید که آیا می خواهد درخواست دیگران را قبول نکند؟ این موضوع را بخوبی تصمیم بگیرد و قاطعانه سر تصمیم خود بماند.

به او بگویید که اگر تصمیم گرفته است که نه بگوید به هیج عنوان از خواسته خود کوتاه نیاید!

اين موضوع را مدنظر داشته باشيم كه نه گفتن  ارزشمند هست آن را بي ارزش نكنيم!

    اگر جواب درخواستي كه از ما مي شود نه  باشد و ما نه بگوييم ولي با اصرار طرف مقابل بله بگوييم،‌اين نشان مي دهد كه نه گفتن خود را بي ارزش كرده ايم!

نه گفتن ارزشمند است. اگر تصميم قطعي داريم كه نه بگوييم بطور قعطي تصميم بگيريم و از حرف خود بر نگردیم! ما بايد ارزش پرور باشيم نه سريش پرور!

وقتی نه می گوییم دیگر نباید طرف مقابل، سریش شود و با اصرار از ما بله بگیرد!  

یک نکته مهم در این میان :

 آماده تبعات نه گفتن باشيم!

اگر به فردي كه درخواست پول داشته و به او بله گفته ايم ، بايد تبعات اين قرض دادن را نيز در نظر داشته باشيم. اگر پول را پس نداد اينگونه نباشد كه بدبخت شويم ( خداي نكرده)!  

يك فرمول ساده است كه بايد در اين زمان ها مدنظر داشت:

ارزش كاري كه بايد انجام شود و همچنين ارزش فرد > زحمتي كه براي ما اين كار ايجاد مي كند.

  اين يك فرمول مهم در بله گفتن و نه گفتن است كه ارزش كار و فردي مورد نظر در اينجا خيلي مهم و قابل تامل مي باشد.  

قدم دوم : همراهی کردن طرف مقابل

بعد از اینکه تصمیم خود را برای نه گفتن بطور قاطعانه گرفت به او بیاموزید که با طرف مقابل باید همراهی کند. برای همراهی طرف مقابل به او بگوید:

متشکر م که من را برای این موضوع انتخاب کرده اید و ممنون هستم که به من اطمینان دارید. باید در قدم دوم یک حس خوب و یک اقتدار خوب از خود را به نمایش بگذارد و عزت نفس و اعتماد به نفس خود را افزایش دهد .

  اِاِ واقعا اينجور شده   .. با اين بيان ، به طرف مقابل نشان مي دهد كه درخواست شما و خود شما براي ما محترم و با ارزش مي باشد.  

با احترام و مانند یک فرد حرفه ای در ارتباطات خود با دیگران برخورد کنیم و صحبت کنیم.

قدم سوم : بیان دلیل نه گفتن

در این مرحله به فرزند خود بیاموزید دلیل اینکه نمی تواند به درخواست دیگران بله بگویید را بیان کند و این کار را قاطعانه انجام دهد. و بعد از بیان دلیل نه گفتن، خود نه را بگوید! مثلا: متاسفانه الان بدلیل نداشتن وقت نمی توانم با شما به سینما بیایم.

الان خودم به این پول نیاز دارم و نمی تونم به شما بدهم! البته در این مرحله می توانید از جملاتی استفاده کنید که فرصت فکر کردن را به زمان دیگری منتقل کنید: ( می تونید بهم فرصت بدهید تا فکر کنم و بعد به شما بگم! ( الان یک مقدار گرفتار هستم و اگر میشه بعدا با هم صحبت کنیم)  

 من خودم در مضيقه هستم و … اگر نمي توانيد كه اين كار را بيان كنيد حتما بگوييد كه در مضيقه هستيد و خود شما مشكلاتي داريد و انجام این كار امكان پذير نيست !

 البته مي توانيد بجاي اينكه بگوييد امكان پذير نيست بگوييد: اجازه بدهيد يك بررسي كنم و بعد خدمت شما خبر مي دهم.  

قدم چهارم : ارائه یک راهکار– در صورتي كه راه حل داريد!

بعد از نه گفتن، فرزند شما باید یک راهکاری را که می تواند به طرف مقابل کمک کند ارائه دهد تا دوستی خود را به او ثابت کند .

به او بیاموزید که این مراحل کارهایی است که یک انسان سالم و کاردرست انجام می دهد!

مثلا : می توانید با سایر دوستان به سینما بروید تا برنامه شما بهم نخورد و در دفعات بعدی اگر فرصت داشتم با شما همراه خواهم بود.

  (برای شما پدر و مادر گرامی : در اينجا مي توانيد بيان كنيد كه اين امكان را دارم كه اگر مي خواهيد وامي بگيريد من ضامن مي شوم و …. باید راه حلی را بیان کنید که نشان از احترام شما به طرف مقابل باشد.)  

اگر مهارت نه گفتن نوجوانان را نیاموزید

اگر نوجوان و فرزند شما نتواند به درخواست های نادرست و نابجای دیگران یا درخواست هایی که نمی تواند برآورده کند، نه بگوید، قطعا در آینده و کار و زندگی خود دچار معضلات و مشکلاتی می شود که سبب کاهش عزت نفس او خواهد شد.

پس همین الان برای افزایش حس عزت نفس و اعتماد به نفس در فرزند خود، این مراحل را برای کارهای مختلف با او تمرین کنید تا این مهارت مهم را بیاموزد و از گفتن نه خجالت نکشد !

فرض کنید که یکی از دوستان فرزند شما از او پولی را می خواهد که او این مقدار پول را به تازگی در جشن تولدش دریافت کرده است. دوست او تقاضای زیادی می کند و خواهش می کند که این پول را به او بدهد و فرزند شما هم به این پول نیاز دارد و باید خرج مخارج مدرسه  کند.

به او بیاموزید که در این شرایط چگونه باید نه بگوید.

البته این موضوع را به فرزند خود بگویید که در مقابل درخواست هایی که با ارزش های اخلاقی او مغایرت دارد حتما بصورت پرتابی نه بگوید و خود را از موقعیت مورد نظر دور کند !

ولی در مقابل دوستان و آشنایان به درخواست هایی که تمایل به انجام آن ندارد یا نمی تواند آنرا انجام دهد، از مهارت نه گفتن نوجوانان استفاده کند.  

حتما و حتما سعی نمایید که خود شما هم در این مهارت، کارآزموده شوید تا بتوانید بخوبی هم به فرزند خویش آموزش دهید. در ادامه یک مثال برای شما آورده ام که با مهارت نه گفتن بیشتر  آشنا شوید.

مثال :

اگر شما با ماشين بوديد و بايد خودتان را سريع به مكاني ديگر برسانيد و در اين هنگام فردي به شما گفت كه لطفا من را هم به فلان جا برسايند،‌چگونه در اينجا نه مي گوييد؟!!

توجه داشته باشيد كه احترام به طرف مقابل را فراموش نكنيد! می توانید از این جملاتی که در ادامه می آید استفاده کنید: مي توانيد بپرسيد كه به كجا تشريف مي بريد.

( احترام گذاشتن) متاسفانه الان در حال رفتن به جایی هستم و باید سریعا به آنجا برسم وگرنه جلسه مهمی را از دست می دهم! خیلی دوست دارم این کار را انجام بدهم ولی … ( البته اگر این فرد اگر ارزشش را داشت براش اسنپ يا تاكسي بگيريد!)  

اقدامک : 

غذا آماده هست و با كسي تلفن مي زنيد. چطور مي توانيد نه بگویيد و تلفن را به تاخير بيندازيد و به سر سفره غذا برويد؟ راه حل هاي خلاقانه پيش بگيريد: اگر الان قطع نكنم هم به من فحش ميدهند و هم به شما …  

واقعیاتی نادرست!

از بچگي به ما گفتند كه اگر گوش نكني دوستت ندارم! اگر انجام ندي دوستت ندارم ! و ما اين مورد را درك كرديم كه همه ما را مشروط دوست دارند! و يك حس گناه الكي به ما دست مي دهد!  

 

ما بايد با رعایت این تاکتیک و روند باین شده،  كار يك انسان سالم ، جذاب و با شخصيت را انجام دهیم!

سخن پایانی در مورد مهارت نه گفتن نوجوانان

مهارت نه گفتن که قسمتی از آموزش های فن بیان و اعتماد به نفس نوجوانان است را جدی بگیرید و حتما به فرزندان خود آموزش دهید. برای دیدن کلیپ های آموزشی در این رابطه هم می توانید به پیج اینستاگرام احمد فاضلی و یا صفحه آپارات احمد فاضلی مراجعه فرمایید.    

غلبه بر خجالت در کودکان و افزایش اعتماد به نفس کودکان

چرا افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان مهم است؟ چرا کودکان دچار حالت خجالتی می شوند؟ دلایل بسیاری وجود دارد که سبب می شود کودکان و نوجوانان دچار عدم اعتماد به نفس و حس خجالت شوند و گوشه گیری را در ارتباطات انتخاب کنند.

البته خود والدین هم در این میان نقش مهمی دارند. والدینی که خود دچار خجالت هستند و با دیگران چندان ارتباطاتی ندارند،  سبب می شوند که کودکان آنها هم به حالت خودشان دچار شوند!  

1- عوامل کاهش اعتماد به نفس کودکان و راهکارهای جلوگیری از آن

1-1-    مقایسه کردن :

هنگامی که فرزند خود را با دیگران مقایسه می کنیم و دیگران را بهتر نشان می دهیم، در اصل داریم او را به پائین می کشیم و نابود می کنیم! هنگام مقایسه، فرزند ما خود را فردی بی اهمیت نسبت به دیگران می داند و همین سبب کاهش اعتماد به نفس او می شود.

حتی اگر فرزند خود را برعکس، بالاتر از دیگران بدانیم، سبب می شود فرزند ما با فرزندان افراد دیگر بدلیل تکبر، ارتباطی برقرار ننماید. حتی این مقایسه که فرزند خود را در نزد دیگر کودکان بالا می بریم سبب می شود تا دیگران به او حسادت بورزند و دیگر با فرزند ما ارتباطی درست برقرار نکنند و همین سبب کاهش اعتماد به نفس فرزند ما خواهد شد.

فرزندان خود را هم با کسی مقایسه نکنید. او را با بهترین فردی که می تواند باشد مقایسه کنید آنهم در صورت نیاز!

2-1-   تنبیه بدنی

هنگام تنبیه بدنی، واقعا چه حسی در کودکی داشتید؟ غیر از حسِ بی اهمیتی و بی ارزشی و اینکه اصلا برای کسی مهم نیستید، حسی دیگری هم داشتید؟ قطعا این حس برای فرزندان ما هم وجود دارد! پس مراقب باشیم..  

3-1-  تحقیر و مسخره کردن

هنگامی که فرزند خود را با القابی تحقیر کننده خطاب می کنیم چه حسی دارند؟ فرض کنید شما را کوتوله یا خپل صدا بزنید، چه حسی پیدا می کردید؟ قطعا اگر فرزند خود را در یک جمع تحقیر کنیم و نگذاریم که حرف خود را بزند و او را با القاب ناجالب صدا بزنیم، چیزی جز کاهش اعتماد به نفس را ایجاد نخواهیم کرد!

این کار ما سبب بر هم زدن آرامش درونی آنها و نابود کردن شخصیت آنها می باشد و واقعا کاری انسانی نخواهد بود. با فرزندان خود سعی کنید که راحت و رو راست باشید و هر  آنچه را که از رفتارهای آنها برداشت می کنید بیان کنید. گاهی عبارت دوستت دارم را بیان کنید و از او دریغ نکنید.  

4-1-   انتقاد کردن

هنگامی که از فرزند خود مرتب انتقاد می کنیم در حال نابود کردن اعتماد به نفس او هستیم!

انتقاد کردن سبب می شود که او این حس را پیدا کند که واقعا کاری را نمی داند و اصلا بلد نیست کاری را خود انجام دهد! همین سبب می شود تا در روابط خود و جایی که باید صحبت کند ساکت باشد تا مبادا کسی به او انتقاد کند!

اگر مرتب به فرزند خود انتقاد کنیم سبب می شود که ذهن او این واقعیت را بپذیرد که هیچ چیزی نیست و همین سبب می شود که در بزرگی نتواند در مقابل پیشنهادهای بد دیگران مقاومت کند و در نتیجه، خود و اینده خود را تباه کند!  

داستان واقعی نادر

نادر یکی از همسایگان زمان بچگی من بود که پدری داشت که از لحاظ تحصیلات نسبت به سایر پدرها ، بالاتر بود.

پدر نادر بسیار به درس و مشق نادر اهمیت قائل می شد و همیشه پیگیر درس های او بود. اما علارغم این پیگیری پدرش، نادر عموما در درسهای خود چندان هم موفق نبود.

بعد از مدتی با توجه به صحبت هایی که پدر من با پدر نادر گاهی انجام می داد، مشخص شد که پدر نادر او را با بچه های دیگر فامیل بسیار مقایسه می کند و همین دقیقا نکته ای اشتباه بود که پدر نادر برای روش تربیتی و ارتباطی با نادر در نظر گرفته بود.

در نتیجه این مقایسه و حس بدی که در نادر ایجاد شده بود، او اعتماد به نفس خود را از دست داده بود و هیچگاه نمی توانست تمرکز خود را بر روی کارهایی که در آنها می توانست بهتر باشد، جمع کند.

مقایسه فرزندتان با فرندان دیگران یا حتی دیگر فرزندان خودتان، سبب می شود تا آینده زییای فرزندان خود را با دستان خود به آرامی و بدون زحمت نابود کنید!  

2- افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان در ارتباطات

افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان مهمترین موضوع در تربیت فرزندانی قهرمان در آینده می باشد. برای اینکه بتوانیم کاری را انجام دهیم باید علاوه بر داشتن مهارت در  آن کار، باور داشته باشیم که می توانیم این کار را انجام دهیم.

شاید ما رانندگی را بدانیم و اینکه چگونه می توانیم در جاده رانندگی کنیم، ولی حس اینکه می توانیم در جاده برانیم و باور به این کار داشته باشیم را نداشته باشیم.

این یعنی عدم اعتماد به نفس!

یعنی اینکه به توانایی های خود باور نداشته باشیم و حس خوبی از انجام آن کار نداشته باشیم. برای اینکه بتوانیم با دیگران ارتباطات خوب برقرار نمائیم باید بتوانیم علاوه بر داشتن مهارت فن بیان و سخنوری، با انجام تمرینات مداوم، این مهارت را در خودمان درونی کنیم و باور داشته باشیم که می توانیم با دیگران بخوبی ارتباط برقرار نمائیم.

کودکان ما در صورتی می توانند قهرمانانی در آینده باشند که از الان اعتماد به نفس بالایی در انجام کارها داشته باشند. هنگامی که اعتماد به نفس بالایی در انجام کارها داشته باشند می توانند مسئولیت قبول نمایند و کارهای بزرگی را در آینده انجام دهند.  

یکی از کارهایی که می توانید برای افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان انجام دهید، آموزش مهارت های ارتباطی بخصوص مهارت سخنوری و فن بیان می باشد.

البته از فرزندان خود چندان هم انتظار صحبت هایی مانند خودتان نداشته باشید! آنها کودک هستند و نیازمند کمک شما برای رشد و پیشرفت …

3- اعتماد به نفس طلایی

برای اینکه فرزندی با اعتماد به نفس داشته باشید، خود شما باید این خصوصیت را ابتدا داشته باشید ! چرا که این خصوصیت را فرزندان عموما از والدین خود می بینند و به ارث می برند!

شوخی کردیم، ولی قطعا آنها با دیدن رفتارها و صحبت های شما و عکس العمل شما نسبت به وقایع مختلف، آن را در ذهن خود ثبت می کنند و در رفتارها و صحبت های روزمره اجرا می کنند.

نشانه هایی از افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان

در جدول زیر نشانه هایی از اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان بیان شده است و صحبت و کارهایی که این نشانه را تقویت می کند هم بیان شده است:

4- تمجید کردن از فرزندان در جهت افزایش اعتماد به نفس

مهمترین موضوعی که می تواند اعتماد به نفس فرزند شما را افزایش دهد، تعریف و تمجید کردن از او می باشد.

 

بابت کارهای خوبی که فرزندانتان انجام داده اند و نمرات خوبی که در درسها گرفته اند ( حتی اگر چند درس را فقط نمره خوب گرفته است) تشویقش کنید.

اگر کارهایی را خوب انجام داده است ولی کارهای دیگر را بخوبی انجام نداده است، می توانید بگونه ای با او صحبت کنید که باز هم اعتماد به نفسش هم بیشتر شو د و هم شما حرف دلتان را به او بزنید:

1- کارهای خوبی را که فرزند شما انجام داده است را بیان کنید.

2- کارهایی را که خوب انجام نداده است و جای کار دارد را مطرح کنید.

3- صحبت های خود را با یک جمله انگیزشی مثبت و بصورت کلی تمام کنید.

مثال : فرض کنید می خواهیم با فرزندی که درسهای خود را بطور کامل نمی خواند، هم تذکر دهید و هم انگیزه:

1- امروز خیلی به مادرت در انجام کارهای خانه کمک کردی و خیلی تشکر می کنم و کارهای مربوط به مدرس را هم انجام دادی

2- برای اینکه در مدرسه بتوانی به درسها بخوبی پاسخ بدهی باید درسهایت را کامل بخوانی.

3- با این وجود، خیلی خوشحال هستیم که هر روز در انجام کارهایت منظم تر می شوی و به دیگران هم کمک می کنی …  

هیچگاه با فرزند خود جر و بحث نکنید. چرا که سبب می شود صحبت های واقعی خود را به شما نگوید و در لاک تنهایی خود فرو رود..

 

5- درك احساسات كودكان و افزایش اعتماد به نفس کودکان

درك احساسات كودكان و صحبت هاي آنها موضوعي است كه بسياري از والدين به آن اهميتي نمي دهند! هنگامي كه فرزند ما صحبتي را انجام مي دهد كه در آن احساس خود را به يك موضوع بيان مي كند، گاه پيش آمده كه آن احساس را رد كرده و صحبت خود را انجام مي دهيد بدون آنكه به احساس او توجهي كنيم!

فرض كنيد كه فرزند شما بيان مي كند : اين برنامه تلويزيوني، برنامه جالبي نيست و خسته كننده شده برام و شما در پاسخ او مي گوييد : نه اين برنامه خيلي هم  مفيده و مطالب خوبي را بيان مي كنه كه مي تونه براي تو هم مفيد باشه !  

يا هنگامي كه فرزند شما بيان مي كند : از انجام تكاليف مدرسه بطور پيوسته واقعا خسته شدم و آزار دهنده شده و شما در پاسخ مي گوييد : اصلا اينجور نيست،‌ اين تكاليف براي اينه كه تو قوي بشي و درس ها را خوب بفهمي ..  

  بنظر شما،‌با اين صحبت هايي كه با فرزند خودتان انجام داديد و يا  جملات مشابه، توانسته ايد كه او را همراه خود كنيد و حس او را خوب كنيد !

قطعا فرزند شما هم يك انسان همانند شماست كه سرشار از احساس است!

 

موضوع واقعي كه در اينجا بايد مدنظر داشت اين است كه در ارتباط با فرزندانمان، بايد خودمان را جاي آنها بگذاريم و از ديد آنها موضوع را گوش دهيم.  

پس اين برنامه براي تو خسته كننده شده و خيلي دوست نداري ببيني .. پس از انجام تكاليف مدرسه بطور پيوسته خسته شدي و خيلي خوبه كه كمي بين تكاليف استراحت كني ..  

6- مراحل یک گفتگوی عالی با کودکان و افزایش اعتماد به نفس کودکان

براي اينكه بتوانيد يك گفتگوي خوب را با فرزند خود ايجاد نماييد نياز است تارفتارهايي مناسب و مشخص را داشته باشيد.

1- اولين مرحله، گوش دادن موثر است

بايد جملاتي كه فرزند شما بيان مي كند را بخوبي گوش دهد و دقت بالايي رو ي صحبت هاي او داشته باشيد. مهارت گوش دادن موثر،‌يكي از مهمترين مهارت هايي است كه افراد حرفه اي و سخنوران بزرگ آن را بخوبي دارند و از اين موضوع براي تفهيم صحبت هاي خود به ديگران استفاده مي كنند.

بايد بخوبي صحبت هاي ديگران گوش دهيم تا نيازهاي آنها را بشناسيم و بعد صحبتي را در راستاي رفع نيازهاي  آنها بيان كنيم.

2- همراهي كردن

در حين صحبت كردن با فرزندتان بايد بخوبي با او همراهي كنيد. هنگامي كه فرزند شما احساسات خود را بيان مي كند با كلماتي مانند : آهان ،‌جدي ، چه جالب، واقعا و … كلماتي شبيه به آن بايد بتوانيد صحبت هاي او را همراهي كنيد تا حس خوبي را در او ايجاد نمائيد.

هنگامي كه فرزند شما احساس كند كه شما در صحبت هاي او همراهي مي كنيد قطعا احساسات خود را بخوبي بيان مي كند و حرفي را مخفي نمي كند.

در مورد احساسات فرزند خود، بخوبي صحبت كنيد و  بگونه اي بيان كنيد كه براي شما،‌احساسات او اهميت دارد. هنگامي كه به صحبت هاي او اهميت قائل مي شويد و بخوبي گوش مي دهيد، صحبت هاي خود را با شما مخفي نخواهد كرد و شما يك محرم اسرار او خواهيد بود.  

3- تائيد كردن

هنگامي كه فرزند شما در صحبت هاي خود يك موضوع مهمي را بيان مي كند كه جاي تشكر و قدرداني دارد،‌حتما با كلمات و اصطلاحاتي اين كار را انجام دهيد.

آفرين،‌چقدر خوب خيلي عاليه،‌ واقعا بهت افتخار مي كنم صد آفرين ،‌دقيقا همينطور هست كه ميگي … و بسياري اصطلاحات ديگر كه همانند اينها سبب ايجاد تشويق كودك مي شود  

4- نگاه چشمي موثر

هنگامي كه فرزند شما با شما صحبت مي كند بايد بخوبي به چهره او نگاه كنيد. اينكار علاوه بر احترام به شخصيت او،‌كمك مي كند كه او صحبت هاي خود را با شما ادامه دهد.

هنگامي كه به فردي در حين صحبت نگاه نمي كنيد،‌اين موضوع را بيان كنيد كه براي صحبت هاي او و خودش اهميتي قائل نيستيد! در كل بايد بگونه اي با كودك رفتار كرد كه بخوبي درك كند صحبت ها و احساسات او براي شما مهم هستند و براي ديدگاهها و نگرش او اهميت فراواني قائل هستيد.

كودكان آينه رفتارهاي ما هستند!

 

اين جمله را شايد بارها شنيده باشيد. واقعيت هم همين است. هنگامي كه به صحبت هاي او گوش مي دهيم و ارزش قائل مي شويم آنها هم هنگام صحبت كردن ما،‌بخوبي گوش مي دهند و اهميت فراواني براي صحبت ما قائل خواهند شد.  

اقدامك :

همين امروز به صحبت هاي فرزند خود بخوبي گوش دهيد و با او بخوبي مطابق مراحلي كه بيان شد همراهي كنيد. مي توانيد تجربيات خود را نيز اينجا به اشتراك بگذاريد.  

فرزندان درونگرا و برونگرا

بعضی از بچه ها درونگرا و بعضی برونگرا هستند. اینها شخصیت فرزند شماست و بدین معنی نیست که اگر درونگرا است فردی است که اعتماد به نفس ندارد و نمی تواند کاره ای شود!

درونگراها دوست دارند در تنهایی باشند و نقاشی بکشند و با خود بازی کنند و بنویسند و …. برونگراها هم دوست دارند که در جمع باشند بازیهای  گروهی به تعداد زیاد را دوست دارند و …

نباید به این تفکر که بازی در جمع های بزرگ می تواند اعتماد به نفس فرزند شما را زیاد کند، فرزند درونگرای خود را مجبور کنید که به بازی با بچه هایی برود که دوست ندارد با آنها در آن لحظه بازی کند. یا فرزند برونگرای خود را از بازی با دوستان خود منع کنید و او را در خانه نگهدارید.

خصوصیات بچه ها را باید متوجه شد و پذیرفت که هر کدام خصوصیات و توانمندی های خاص خود را دارند.

باید بدانیم که دنیا هر روز متحول تر می شود و باید هوشمندانه با فرزندان خود رفتار کنیم و صحبت کنیم.

روزی بالاخره جای ما با آنها تغییر خواهد کرد و اگر فرزندانی با اعتماد به نفس پرورش داده باشیم، می توانند در آینده هم کارهای بزرگی انجام دهند و بخوبی حواسشان به شما و زندگی شما و خودشان باشد.  

فرزندانی با اعتماد به نفس پرورش دهید و این بزرگترین و با ارزش ترین کار دنیاست که می توانید انجام دهید.

داستان واقعی علیرضا

علیرضا یکی از دوستان زمان بچگی من بود. علارغم اینکه در نقاشی و خطاطی و هنرهای مختلفی زبانزد بود و همه اطرافیان و بچه های مدرسه دوست داشتند مثل او باشند، اما بدلیل اینکه والدین او رفتار مناسبی با او در ارتباطات نداشتند، حس اعتماد به نفس خوبی نداشت.

والدین او چندان به مهارت های هنری او اهمیت خاصی نمی دادند و بیشتر تمرکزشان بر این بود که او در درس های دیگر قوی شود و مهندس شود. با وجود تمام توانائی های او در هنر، او سال ها بعد در دانشگاه قبول نشد و بعد از سربازی هم نتوانست از مهارت هنری خود به نفع خود و خانواده خود بهره بگیرد.

اگر والدین او به هنر او اهمیت قائل بودند و  او را تشویق می کردند و حس اعتماد به نفس او را افزایش می دادند قطعا می توانست از هنر خود در راستای درآمدزایی برای خانواده خود استفاده کند اما هم اکنون در جایی بعنوان نگهبان ساده مشغول است و از توانائی های خود به هیچ عنوان استفاده نکرد!  

راهکارهایی برای افزایش اعتماد به نفس و فن بیان کودکان و نوجوانان

1-    تشویق کردن

با تشویق کودکان خود حتی برای کارهای کوچک، سبب می شویم تا حس خوبی نسبت به خود و کارهای خود داشته باشند و حس مسولیت پذیری خود را افزایش دهند و در کارهای مختلف، داوطلب باشند.

تشویق، مغذی ترین ماده برای روح و روان انسان است و سبب می شود که کارهای خوب بخوبی در روح انسان ماندگار شود و بصورتعادت در بیاید. در کوچکترین کارها هم فرزندان خود را تشویق نمایید تا حس خوبی نسبت به خود بدست بیاورند و اعتماد به نفس آنها افزایش یابد.

به قول و قراراهایی که با فرزند خود می گذارید احترام قائل شوید و عمل کنید تا حس ارزشمندی را به او هدیه دهید.

2-   نام بردن خوب فرزندان

هنگامی که در ابتدای نام فرزند خود، آقا یا خانم استفاده می کنیم سبب می شود تا حس خوبی نسبت به خود داشته باشند و خود را مانند بزرگترها ارزشمند بدانند.  

3-  قوانین و باورها

هنگامی که فرزندان ما برای کارهای خود قوانین خاصی را بدانند و یکسری باورهای خوبی داشته باشند که راهنمای آنها در انجام کارها و تصمیمات روزمره باشد، می توانند با حس اعتماد به نفس بالایی با مشکلات روبرو شوند.

به فرزندان خود قوانین زندگی و ارتباطات را یاد دهید و بیاموزید که با دیگران چگونه ارتباط برقرار نمایند و صحبت نمایند تا بتوانند بخوبی از عهده هر کاری در آینده بر آیند. برای اینکه به فرزندان خود بتوانید حس اعتماد به نفس را بدهید در ابتدا خود باید بیاموزید که چگونه اعتماد به نفس داشته باشید و مهارت سخنوری و فن بیان را بیاموزید.  

حس اعتماد به نفس در کودکان از ضریب هوشی هم می تواند در آینده کارسازتر شود!

  هنگامی که فرزند شما به توانائی های خود اعتماد داشته باشد و برای خود ارزش قائل باشد، براحتی می تواند مسائل خود را حل نماید و در زندگی خود بدرخشد و قهرمان زندگی دیگران هم باشد!  

4-   جلو انداختن کودکان

به جای اینکه خود شما کارهایی مانند خرید را انجام دهید فرزندان خود را جلو بندازید تا این کار را انجام دهند. این کار سبب افزایش حس اعتماد به نفس در کودکان و اینکه می توانند کاری را انجام دهند، شود.  

5-   انجام کارهای گروهی

کودک خود را به مکان هایی ببرید یا فضایی را ایجاد نمائید که کودک شما بتواند با دیگران تعامل داشته باشد و صحبت نماید تا حس اعتماد به نفسش بیشتر شود.

ایجاد تعامل با دیگران و ارتباط با دیگران، یکی از مواردی هست که سبب میشود خجالت درکودکان ما کاهش یابد. فرزند خود را در همفکری های خانوادگی مشارکت دهید.

هنگامی که در مورد یک مشکل می خواهید در خانواده صحبت کنید او را مشارکت دهید و از نظرات او هم استفاده کنید. مثلا می توانید در بعضی امور از اعضای خانواده بخواهید که نظرات خود را بیان کنند و در دفتر یا تخته بنویسید تا حس بهتری را ایجاد کنید. به فرزند خود بیاموزید که هر کسی می تواند ایده خوبی برای یک مشکل داشته باشد.

چکار می توانیم انجام دهیم تا زندگی و خانواده ای بهتر داشته باشیم؟ این سوال می تواند خیلی موثر واقع شود و ذهن فرزند شما را تحریک و تقویت کند و مشارکت خوبی در بحث های کلامی داشته باشد.  

6-   خواندن کتاب شعر یا داستان

اگر شما فرزندی کوچک بهمراه یک فرزند بزرگتر دارید، برای اینکه حس اعتماد به نفس فرزند بزرگ را افزایش دهید از او بخواهید که برای فرزند کوچک، کتابی شعر یا داستان را بخوانید. این کار سبب می شود که فرزند بزرگ، خود را فردی مهم در پیش فرزند کوچک احساس کند و اعتماد به نفسش بیشتر شود.  

7-   حامی بچه ها باشید:

دست بچه ها همیشه در دستان شما نیست اما قلبشان همیشه در دستانتان می ماند! هنگامی که از فرزندان خود حمایت می کنید سبب می شود که حس بزرگ بودن و عزیز بودن را درک کنند و رشد کنند و تغییر کنند و بزرگ شوند.

فرزندان خود را باید حمایت کنید تا رشد کنند و این وسیله ای است برای قهرمان شدن آنها

با فرزند خود گاهی خلوت کنید و در مورد آرزوهایش صحبت کنید و اینکه دوست دارد اکنون و در همچنین در آینده چه کاری را انجام دهد.  

راه های حمایت از فرزندان

همیشه از فرزندان خود بخواهید که در مورد آرزوها و اهداف خود صحبت کنند و آنها ر اتشویق کنید که در مورد آنها با جزئیات صحبت کنند تجربه هایی را برای آنها فراهم کنید که توانمندی خود را بسنجند و بدانند که چگونه باید با مسائل روبرو شد و حس هدفمندی پیدا کنند به آنها بگوئید که منحصر به فرد و خاص هستند.

اگر نمی توانید این موضوع را بصورت مستقیم بیان کنید، بطور غیر مستقیم برایشان بیان کنید.

توانائی ها ی فرزندانتان را بیان کنید و تحسین کنید و تشویق شان کنید که کارهای بزرگ  را به مرور و پشتکار انجام دهند.

در حین کارهای مختلف و برقرای ارتباط با دیگران، حامی آنها باشید و اطلاعات لازم را به آنها بدهید.  

8- خوب به صحبت های آنها گوش دهید

خوب به حرفهایشان گوش دهید و به صحبت های آنها ارزش قائل شوید تا حرف دل خود را هم بخوبی بیان کنند. هنگامی که فرزند شما در حال صحبت کردن است به حرف های او بخوبی گوش دهید و نشان دهید که صحبت هایش برای شما، ارزشمند است.

همین کار سبب می شود که خود و صحبت های خود را ارزشمند بداند. ارزشمندتر ین هدیه شما به او این است که به صحبت های او بخوبی گوش دهید.این کار سبب می شود که متوجه شوید که دقیقا به چه چیزی علاقه دارند.

در هنگام صحبت کردن، بخوبی و با تمام وجود به او نگاه کنید و او را همراهی و تایید کنید  و نشان دهید که تمام و کمال در خدمت او هستید. چرا که سبب می شود او حس بی ارزشی پیدا کند و همین مسیر بی ارزشی را با افکار و رفتار خود نشان دهد.  

9- گاهی نامه بنویسید!

گهگاهی برای فرزند خود نامه بنویسید. این کار سبب می شود علاوه بر حس ارزشمندی و عزت نفس، او هم یاد بگیرد تا احساسات خود را  در قالب کلمات بیان کند. اینگونه احساس می کند که فردی با ارزش است.